കണിച്ചാർ
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ വികസന പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകുന്ന സമിതികളെയും അതിന്റെ പ്രക്രിയകളെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. കേരളത്തിലെ ജനകീയാസൂത്രണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി താഴേത്തട്ടിൽ ശക്തമായ ആസൂത്രണ സംവിധാനമാണ് നിലവിലുള്ളത്.

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിലെ ആസൂത്രണ പ്രക്രിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ 

1. വികസന കാര്യ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റി (Development Standing Committee)

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ വികസന പദ്ധതികളുടെ പ്രാഥമികമായ ആസൂത്രണ ചുമതല നിർവ്വഹിക്കുന്നത് വികസന കാര്യ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റിയാണ്.

• ചുമതലകൾ: കൃഷി, മണ്ണുസംരക്ഷണം, സാമൂഹ്യ വനവൽക്കരണം, ചെറുകിട വ്യവസായം, പാർപ്പിടം, പൊതുമരാമത്ത് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുക, അവയുടെ പുരോഗതി വിലയിരുത്തുക.

2. വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പുകൾ (Working Groups / കർമ്മസമിതികൾ)

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ വാർഷിക പദ്ധതികൾ കൃത്യമായ മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ തയ്യാറാക്കാൻ വിവിധ മേഖലകൾ തിരിച്ച് വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപീകരിക്കുന്നു.

• ഉദാഹരണത്തിന്: കൃഷി, ഉൽപ്പാദന മേഖല, ആരോഗ്യ-ശുചിത്വ മേഖല, ദാരിദ്ര്യ ലഘൂകരണം, വനിതാ-ശിശു വികസനം തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് പ്രത്യേക വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പുകൾ ഉണ്ടാകും.

• അംഗങ്ങൾ: തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികൾ, ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ (ഉദാഹരണത്തിന് കൃഷി ഓഫീസർ, വി.ഇ.ഒ), തദ്ദേശീയരായ വിദഗ്ദ്ധർ എന്നിവർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളായിരിക്കും.

3. ഗ്രാമസഭകളും പദ്ധതി രൂപീകരണവും

യഥാർത്ഥ ആസൂത്രണം ആരംഭിക്കുന്നത് ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്നാണ്.

• ഗ്രാമസഭകൾ: ഓരോ വാർഡിലെയും വോട്ടർമാർ ഒത്തുചേർന്ന് പ്രദേശത്തെ വികസന ആവശ്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും നിർദ്ദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

• വികസന സെമിനാർ: ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച് വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രോജക്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നു. തുടർന്ന് നടക്കുന്ന പഞ്ചായത്ത് തല വികസന സെമിനാറിൽ ഈ പ്രോജക്റ്റുകൾ ചർച്ച ചെയ്ത് വാർഷിക പദ്ധതിക്ക് അന്തിമരൂപം നൽകുന്നു.

ജില്ലാ ആസൂത്രണ സമിതി (District Planning Committee - DPC)

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന പദ്ധതികൾക്ക് ഭരണാനുമതിയും അന്തിമ അംഗീകാരവും നൽകുന്നത് ജില്ലാ ആസൂത്രണ സമിതി (DPC) ആണ്.

• ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 243 ZD അനുച്ഛേദം അനുസരിച്ചാണ് ഡി.പി.സി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

• ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് ചെയർമാനായും ജില്ലാ കളക്ടർ മെമ്പർ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സമിതിയാണ് തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പദ്ധതികൾക്ക് തുക വകയിരുത്തുന്നതും ഭേദഗതികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുന്നതും.

ശ്രദ്ധിക്കുക: കേന്ദ്ര സർക്കാർ തലത്തിൽ വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണം കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കാൻ ജി.പി.ഡി.പി (Grama Panchayat Development Plan) അഥവാ 'ജനകീയാസൂത്രണ പ്രചാരണം' വഴി എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ മുതൽ ഡിസംബർ വരെയുള്ള കാലയളവിൽ പ്രത്യേക ഗ്രാമസഭകൾ വിളിച്ച് പദ്ധതികൾ ഇ-ഗ്രാം സ്വരാജ് (e-GramSwaraj) പോർട്ടലിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാറുണ്ട്.